Przypadkowo usunąłem ważne pliki z mojego dysku twardego i opróżniłem Kosz, zanim zdałem sobie z tego sprawę. Próbuję znaleźć najlepszy sposób na odzyskanie usuniętych plików z dysku twardego bez pogarszania sytuacji i naprawdę potrzebuję porady, jakie narzędzia do odzyskiwania lub kroki faktycznie działają.
Utrata plików to okropne uczucie. Sam przez to przechodziłem i ta część, w której ludzie wpadają w panikę i zaczynają klikać na oślep, zwykle tylko pogarsza sprawę. Jeśli dysk nadal działa, szanse często są całkiem niezłe, ale tylko jeśli przestaniesz go teraz ruszać.
Pierwszy krok: przestań używać dysku. Natychmiast. Gdy plik zostaje usunięty, dane zwykle jeszcze przez jakiś czas pozostają na dysku. System tylko oznacza to miejsce jako dostępne. Gdy trafią tam nowe dane, odzyskiwanie zaczyna się szybko sypać. Więc nic na nim nie instaluj, nie przenoś na niego plików i nie używaj go dalej jak gdyby nigdy nic.
Jeśli usunięte rzeczy były na drugim dysku wewnętrznym lub dysku zewnętrznym, odłącz go i podłącz do innego komputera w celu odzyskiwania. To najczystsza droga. Jeśli były na dysku rozruchowym Windows lub macOS, robi się trudniej. Uruchomiłbym komputer z pamięci USB albo użył innej maszyny, jeśli masz taką możliwość, bo główny system operacyjny cały czas zapisuje w tle pliki tymczasowe i logi.
To, co zrobiłbym dalej, to zainstalowanie Disk Drill na innym dysku, nie na tym z brakującymi plikami. Ludzie cały czas pomijają ten krok, a potem dziwią się, że odzyskiwanie poszło gorzej. Jedną z przydatnych rzeczy w Disk Drill jest opcja utworzenia najpierw pełnego obrazu dysku bajt po bajcie. Lubię to robić, gdy dane są ważne, bo wtedy skanujesz kopię zamiast ciągle grzebać w oryginalnym dysku. Program pokazuje też podgląd przed odzyskiwaniem, co oszczędza czas, gdy przeglądasz pliki o zmienionych nazwach i częściowo uszkodzone struktury katalogów. Darmowa wersja pozwala skanować i podglądać, a płacisz dopiero wtedy, gdy chcesz przywrócić pliki.
O kilku rzeczach warto pamiętać:
- Dyski twarde zwykle dają większą szansę niż SSD. Tradycyjne HDD mają tendencję do dłuższego przechowywania usuniętych danych. Mimo to nie trać czujności. Niektóre nowsze dyski twarde też obsługują TRIM i gdy czyszczenie się rozpocznie, odzyskiwanie robi się znacznie trudniejsze.
- Jeśli dysk klika, zgrzyta albo ciągle znika z systemu, przestań. Nie uruchamiałbym oprogramowania do odzyskiwania na dysku z problemami mechanicznymi. To już robota dla laboratorium.
- Jeden głęboki skan wystarczy. Uruchamianie skanowania raz za razem nie wyciągnie magicznie nowych plików znikąd. Głównie marnuje to czas i dodatkowo obciąża słaby dysk.
Jeśli Disk Drill nie da rady, spróbowałbym drugiego narzędzia, zanim się poddasz. Recuva jest łatwa i szybka przy prostszych usunięciach. DiskGenius sprawdza się lepiej, gdy partycje albo systemy plików wyglądają na uszkodzone. Data Rescue to jedno z narzędzi, po które często sięgają użytkownicy Maca. Nadal miałem lepsze wyniki z Disk Drill pod względem połączenia łatwości obsługi i głębokości skanowania, ale to są całkiem sensowne opcje awaryjne.
Działaj szybko, zostaw dysk w spoczynku i nie zaczynaj eksperymentować na oryginalnym nośniku. Jeśli podejdziesz do tego ostrożnie, nadal możesz odzyskać większość danych.
Usunąłem usunięte pliki z dysków HDD więcej niż raz. Skuteczność zależy od 3 rzeczy. Typu dysku, czasu od usunięcia i tego, czy nadal go używałeś.
Zgadzam się z @mikeappsreviewer, żeby przestać używać dysku. Trochę nie zgadzam się z próbą używania od razu wielu aplikacji. Jeśli pliki są ważne, najpierw zrób klon, a potem testuj narzędzia na klonie. Mniejsze ryzyko, mniejsze zużycie.
Moja kolejność byłaby taka:
- Sprawdź kosz synchronizacji w chmurze, OneDrive, Google Drive, Dropbox.
- Sprawdź Historię plików w Windows, Poprzednie wersje albo Time Machine na Macu.
- Jeśli nic tam nie ma, utwórz obraz sektor po sektorze.
- Przeskanuj obraz za pomocą Disk Drill.
- Odzyskaj pliki na inny dysk.
Dlaczego najpierw naciskam na kopie zapasowe. Przywracają oryginalne nazwy i foldery. Surowe odzyskiwanie często daje stertę plików z losowymi nazwami. W przypadku zdjęć i dokumentów odzyskiwanie po sygnaturach działa całkiem ok. Przy dużych filmach lub plikach projektowych wyniki szybko robią się chaotyczne.
Jeśli to SSD, szanse mocno spadają, bo TRIM szybko czyści usunięte bloki. Na zwykłym HDD widziałem odzyskiwanie działające nawet kilka dni później, jeśli dysk pozostawał w większości bezczynny. Jeśli dysk wydaje dźwięki albo odczyt jest cholernie wolny, przestań i skorzystaj z laboratorium.
Dla każdego, kto trafi tu później z wyszukiwarki, to solidny poradnik odzyskiwania trwale usuniętych plików z dysku twardego, SSD, pendrivea lub karty pamięci, z mniejszym ryzykiem nadpisania danych. Warto też szybko obejrzeć, proste wskazówki dotyczące odzyskiwania usuniętych plików z dysków twardych.
Najważniejsze, nie przywracaj danych z powrotem na ten sam dysk. Tu ludzie najczęściej to psują.
Jedną rzecz dodałbym do tego, co powiedzieli @mikeappsreviewer i @viajeroceleste: zanim od razu sięgniesz po oprogramowanie do odzyskiwania, sprawdź, czy pliki były kiedykolwiek otwierane w aplikacji, która przechowuje własną pamięć podręczną odzyskiwania. Word, Excel, Photoshop, niektóre edytory wideo, a nawet aplikacje PDF czasem zostawiają kopie autosave/temp. Ludzie cały czas o tym zapominają, a to może być znacznie czystsze rozwiązanie niż surowe odzyskiwanie plików.
Poza tym lekko nie zgadzam się z podejściem „głęboki skan jak najszybciej”. Jeśli pliki są bardzo ważne, to właściwie unikałbym długiego skanowania na oryginalnym dysku, chyba że już wiesz, że dysk jest sprawny. Najpierw sprawdź status SMART czymś prostym. Jeśli HDD ma realokowane sektory, błędy odczytu albo działa niestabilnie, skanowanie może zamienić sytuację możliwą do odzyskania w znacznie większy problem.
Jeśli chodzi o faktyczne odzyskiwanie plików, to tak, Disk Drill to solidna opcja, głównie dlatego, że obsługuje zarówno skanowanie usuniętych plików, jak i odzyskiwanie na podstawie obrazu, bez bycia całkowitą mordęgą. Miałem lepsze wyniki, gdy wyszukiwałem według typu pliku + daty modyfikacji, zamiast polegać na strukturze folderów, która po opróżnieniu Kosza często jest już zrujnowana. Recuva jest w porządku do podstawowych rzeczy, ale jeśli nazwy plików mają znaczenie, wyniki mogą być różne.
Kolejna rzecz, którą ludzie robią źle: odzyskują wszystko. Nie rób tego. Najpierw odzyskaj kilka kluczowych plików, przetestuj je, a dopiero potem zabierz się za resztę. To oszczędza mnóstwo czasu i pozwala uniknąć fałszywej nadziei.
Jeśli to był zewnętrzny dysk twardy, a nie dysk systemowy, twoje szanse są zwykle dużo większe. Warto też przeczytać tę historię sukcesu odzyskiwania danych z zewnętrznego dysku twardego i porady.
Jeśli dysk zaczyna klikać, zwalnia do ślimaczego tempa albo się rozłącza, natychmiast przestań działać samodzielnie. To już teren laboratorium, a nie teren pod hasłem „spróbuj jeszcze jednego skanu”.
Jedna mała niezgoda z @viajeroceleste, @codecrafter i @mikeappsreviewer: ludzie tak bardzo skupiają się na aplikacjach do odzyskiwania, że pomijają nudne, ale przydatne sprawdzenie samego systemu plików. Na dysku HDD, jeśli usunięcie było niedawne, czasami MFT lub wpisy katalogowe nadal pozostawiają wystarczająco dużo metadanych, aby odzysk był czystszy niż przy ogromnym surowym skanowaniu.
Ja zrobiłbym to tak:
- Zamontować dysk w trybie tylko do odczytu, jeśli to możliwe.
- Sprawdzić, czy utracone pliki były w znanym folderze o stałych nazwach.
- Najpierw uruchomić skanowanie uwzględniające system plików, a nie od razu pełne głębokie skanowanie surowe.
- Użyć odzyskiwania surowego tylko wtedy, gdy to zawiedzie.
To ma znaczenie, ponieważ głębokie skany często zwracają tysiące plików z bezużytecznymi nazwami.
Disk Drill jest tutaj dobry, ponieważ pozwala dość wyraźnie rozdzielać wyniki skanowania.
Zalety:
- łatwy podgląd
- możliwość utworzenia obrazu dysku
- przyzwoite sortowanie/filtrowanie
- dobrze obsługuje popularne systemy plików
Wady:
- głębokie skany mogą dawać dużo szumu
- odzyskiwanie jest płatne
- ogromne zestawy wyników mogą stać się chaotyczne
Jeśli potem będziesz chcieć alternatyw, Recuva i DiskGenius nadal są warte uwagi, ale najpierw testowo odzyskaj kilka plików, a nie wszystko naraz.
Poza tym, jeśli usunięte pliki były pofragmentowanymi plikami wideo, obniż oczekiwania. To często są pierwsze rzeczy, które wracają uszkodzone, nawet gdy zdjęcia i dokumenty odzyskują się bez problemu.